zelf een nestkast maken

Het maken, plaatsen en beheren van nestkasten voor wilde dieren is erg nuttig, maar bovenal ook zeer interessant om het vaak verborgen leven van dieren van dichtbij mee te maken. Hieronder vindt u diverse modellen. Veel plezier.

Mezenkast

schets


grootte vlieggat

soort Ø (mm)
vlieggat
koolmees
pimpelmees
ringmus
spreeuw
30
26
32
40

mezen

Hieronder ziet u een afbeelding van twee soorten mezen die dankbaar gebruik maken van nestkasten en voedertafels.





Bron: Vogels van Europa
Lars Jonsson

werkwijze

Door een nestkastje te plaatsen kunt u ook in de zomer genieten van mezen in uw tuin/balkon. Het is vrij eenvoudig (ook voor kinderen) om zelf een kastje te maken. Hiernaast is op de schets te zien dat met één eenvoudige plank al een mooi kastje te maken is. U gaat als volgt te werk:
  1. zoek een plank van ruim een meter lengte (120 cm) en minimaal 10 cm breed (een oude vuile plank is niet erg, het zal de vogels zelfs eerder aantrekken);
  2. teken op de plank ongeveer de lijnen als in de schets;
  3. let op: breedte bodem = breedte plank min twee keer de dikte van de plank;
  4. achterkant iets langer laten dan de zijkanten;
  5. Het vlieggat boren en met schrobvijl uitvijlen;
  6. Scharnier is een rubberflap (bv stuk fietsband) o.i.d. (met kleine spijkertjes bevestigen);
  7. Boven in de achterkant gaatje boren;
  8. Lange latnagel in boom of wand slaan (niet te ver) en hieraan kast ophangen (liefst richting zuid/oost);
  9. Spleten of kieren? Niet erg, plamuur ze gewoon dicht met klei, koeienmest o.i.d. Ook hiervoor geldt dat het de vogels eerder aantrekt;
  10. Verven hoeft niet, mag wel;

ophangen

De gunstigste plek om een nestkastje op te hangen is met bomen in de buurt. Hier vinden mezen/mussen voedsel voor de jongen en dekking. Hang het kastje op redelijke hoogte, veilig voor katten naar het oosten of noorden. De nestkast, eventueel met jonge vogels erin wordt dan in de morgenzon opgewarmd maar zit dan op het heetst van de dag in de schaduw.

onderhoud en controle

In de herfst is het verstandig de nestkasten te legen. Verwijder mest en oude nesten en schraap de bodem schoon (bijv. met plamuurmes o.i.d.). In het broedseizoen kunt u nestkasten gaan controleren. Doe dit hooguit twee keer per broedsel en met de nodige voorzichtigheid. Noteer het aantal eieren en het aantal jongen en de soort. Vooral voor kinderen is dit erg interessant en het kan weinig kwaad voor de vogels.


 

 


Nestkast  Nr. 0901

 

Geschikt voor o.a. kwikstaart, gekraagde roodstaart, ringmus, bonte vliegenvanger, vanwege de ruime opening. Front is van gekloofd eikenhout, dak van blik.

Prijs: € 25,-

Nestkasten van vogelhuisje.nl

Filosofie

Vogelhuisje.nl maakt in eien beheer kunstig gevormde nestkasten volgens unieke filosofie. Deze filosofie luidt dat deze nestkasten slechts globaal aan elkaar gelijk zijn zoals alles in de natuur slechts globaal aan elkaar gelijk is. Nestkasten van vogelhuisje.nl worden individueel gemaakt met materialen die voorhanden zijn in ruime, losse maatvoering. Ze zijn niet te openen zoals een holle boom ook niet te openen is. Verder geldt de voorwaarde dat er geen milieuvreemde materialen of verf wordt toegepast en dat bijvoorbeeld dakbedekking wordt gemaakt van materialen die ik toevallig vind, mits ze volledig vergankelijk zijn, zoals het blik van een colablikje dat langs de weg ligt. De maatvoering van de nestkasten is dan weer geschikt voor de ene, dan weer geschikt voor de andere soort, gelijk als een holle boom in de natuur. De nestkasten van vogelhuisje.nl kunnen na bewezen dienst wegteren in de natuur, zondar dat er over 20 jaar nog iets van is terug te vinden.

 

Kerkuilenkast

schets


grootte vlieggat

soort Ø (cm)
vlieggat
kerkuil
20

kerkuil

Kerkuilen leven graag rond oude erven, buitenplaatsen en dergelijke, met rustige plekken waar ze daags kunnen rusten en broeden (oude schuren e.d.) en met een liefst wat ruig, kleinschalig en afwisselend jachtgebied om 's nachts aan de kost te komen.

... kerkuil met prooi ...(Bron: Vogels 1999/5)

Veldmuizen

Zoals ik al even noemde is het voor de zeldzame kerkuilen belangrijk dat ze ongestoord kunnen broeden. Dit doen ze van maart tot september meest twee keer per seizoen en soms wel drie keer, afhankelijk van het voedselaanbod.

De kerkuil eet meestal veldmuizen en die dieren leven het liefst in extensief beheerd, ruig grasland. Wil je de kerkuil, die overigens het hele leven een vast stekje heeft, beschermen, denk dan ook aan het in stand houden van de leefomgeving van de prooidieren.

werkwijze

In het (potentiële) leefgebied dat ik hiervoor heb geschetst, kan woningnood voor de kerkuil vrij eenvoudig worden opgelost. Zoek als plek een zolder van een schuur met een uilenbord of -gat; of anderszins een plek in een schuur waar weinig mensen komen. De schuur moet voor uilen toegankelijk zijn. Het kan ook een idee zijn om een geschikte schuur voor uilen toegankelijk te maken. Hang de kast hoog en doe dit voorzichtig en doordacht met behulp van meerdere personen. Goede plekken zijn op zogenaamde hanebalken in de nok van gebouwen. Maar er zijn ook andere geschikte plekken, wat je ter plekke moet beoordelen. Je moet er wel veilig met een ladder bijkunen, eventueel ook later met de kastcontrole.

  1. zoek als materiaal een (oude) underlayment plaat;
  2. zaag de onderdelen uit ongeveer met de maten van de schets;
  3. een cm meer of minder is niet erg;
  4. maak de deksel scharnierbaar;
  5. aanvlieggat mag ook in zijkant;
  6. kast vullen met wat strooisel, b.v. boomschors.
  7. vlieggat nestkast in richting van uitgang gebouw plaatsen;
  8. tip: bevestig eerst een plank op bijv. 2 hanebalken. Hier leg je de kast dan op en maakt hem vast.

... geschikt biotoop voor kerkuilen ...


Steenuilenkast

steenuil

Steenuilen zijn de kleinste bij ons voorkomende uilensoort. Helaas is de stand van deze prachtige dieren de laatste decennia verslechterd. Steenuilen leven van muizen (veldmuizen e.d.), regenwormen, loopkevers en soms vogels (b.v. mussen). 's Morgens zitten steenuiltjes graag even in de zon, net als een kat. Verder houdt de kleine uil zich meestal wat verborgen. Bij verstoring wordt hij vaak nagezeten door hele horden scheldende zangvogels die diens aanwezigheid niet echt op prijs stellen. Hiervan is ook het spreekwoord: "als een uil onder de vogels zijn", afkomstig. Steenuilen hebben een heel bijzondere roep; erg herkenbaar en als je hem eenmaal hebt gehoord, ook niet snel weer wordt vergeten. 's Nachts en in de schemer is vaak het hoge geluid "kiieeuw" te horen; in rustige tussenpozen herhaald. In maart luidt de zang van de steenuil als "wuuup"; ook geregeld herhaald en wat lager van toon.

Steenuilen zijn gehecht aan een vaste stek, die voldoet aan hun eisen kwa nestgelegenheid, voedselaanbod en rustbehoefte als belangrijkste criteria. Om deze mooie dieren te verleiden zich te vestigen kan aan genoemde drie punten worden gewerkt. Zorg bijvoorbeeld voor het in stand houden van oude boomgaarden, ruige hoekjes e.d. In de buurt van deze terreintjes kan nestgelegenheid worden gecreeerd door middel van een nestkast die hieronder is geschetst. De getoonde kast heb ik november 2003 geplaatst en nu (april 2004) wordt hij volop door steenuilen gebruikt.

.. steenuil ..

schets


grootte vlieggat

soort Ø (cm)
vlieggat
kerkuil
steenuil
20
12

Behoud leefomgeving

Steenuilen houden net als de meeste uilen van rust, omdat ze nachtdieren zijn en overdag vaak roesten. Voor voedselaanbod (muizen, loopkevers e.d.) dient het leefterrein liefst ruig grasland te bevatten met oude loofbomen (schuilplek). Bekende plekken zijn hoogstamboomgaarden en boerenerven. Loslopend vee is een pluspunt vanwege de mest die als voedsel en broedplek wordt benut door erg veel insektensoorten.

Opheffen woningnood

Geschikte leefruimte die voldoet aan de criterie die ik hierboven heb geschetst, bevat vaak geen bijzonder bruikbare nestruimte voor steenuilen. Hier kan snel wat aan worden gedaan door het plaatsen van een speciale nestkast, zoals ik de afbeelding te zien is.

werkwijze

Zoek als plek voor de nestkast een boom met op redelijke hoogte een dikke horizontaal oostwaarts groeiende tak. Deze boom moet op een rustige plek staan.

  1. zoek als materiaal een (oude) underlayment plaat;
  2. zaag de onderdelen uit ongeveer met de maten van de schets;
  3. een cm meer of minder is niet erg;
  4. als dak heb ik flexibel afvalmateriaal bebruikt (glasvezelplaat); uiteraard voldoet elk ander waterwerend materiaal;
  5. kieren e.d. kunnen afgesmeerd worden met klei koemest o.i.d.;
  6. kast vullen met wat strooisel, b.v. turfmolm o.i.d.; denk aan het tussenschotje;
  7. vlieggat oostwaarts richting buitenkant boom, op een dikke horizontaal lopende tak op redelijke hoogte;
  8. leg in het bevestigingstouw een knoop, waardoor een spijker in de tak wordt geslagen om verschuiven van de kast te voorkomen.

... voorbelld om kast te bevestigen ...


vogelhuisje.nl
R. de Wilde
Plasdijk 17
7475 TD Markelo
Tel.: 0547-272330

terug

1